Sining at Kultura

Ang sining at kultura ang siyang sumasalamin sa kaluluwa ng isang bayan

Ngunit ito ay mapapansin at mapapahalagahan lamang kapag ang sikmura ay di na nakalam

Sapagkat kung ang "survival" natin na pang-araw-araw ay walang kasiguruhan

Ang sining at kultura pa kaya ay magkapuwang  sa puso at isipan?

Aanhin natin ang guhit, larawan o tulang pampagising ng isipan

Kung ang ulo at katawan ay manhid na sa kahirapan?

Ang buhay ay kaysarap damhin at namnamin sa mas mataas na dimensyon

Kung malaya na sana tayo sa kahirapan at pagkagutom

Ang ano mang guhit o kataga ay magbibigay inspirasyon

Upang makamit at madama pagkakaugnay natin sa kalikasan at Arkitekto ng panahon

Akoy naniniwala na balang araw tayo ay magkikita

Sa isang lugar na lahat malaya na

Mayroong kasaganaan

at pawi na lahat ng luha sa mata

Ngunit ang tanong ito kaya saan naroroon?

Bababa ba ito sa lupa tulad ng isang daluyong?

Ito ba ang sinasabing langit ng mga poon

Na nakahanda na noon pang unang panahon?

Ang kahirapan nga raw at pagkaapi ay dapat pasalamatan

Sapagkat ito ang pases tungo sa kalangitan?

O di kaya ang langit ay dito na rin sa lupa?

Kung saan ang buhay tayo ang nagawa

Ngunit pag pinairal poot, ganid at kabulastugan

Di kaya ang impyerno ay nasa tabi-tabi lang?

Hagupit ng Habagat

 Tanawin mo ang himpapawid

Ang mga ulap ay napakabilis

Walang ibong nagnanais maglayag

Sa langit na mapanganib at mailap

Bumubuhos ang mga dahon

Sanga nila ay hindi makapagtanggol

Mga murang bunga ng palusapis

Maaga mong pagbulusok ay napakasakit

Mga talahib sa kaparangan

Lahat ay nakaharap sa silangan

Bulaklak ng kugong nagliliparan

Iisa lang ang  patutunguhan

Masdan mo ang tahimik na lawa

Pinailap ng habagat kaya nagwawala

Along banayad na napakalinaw

Biglang lumabo at bumubulyaw

Alikabok sa daang hindi semento

Gumuguhit, umiikot tulad ng ipuipo

Tahakin nang masundan mo ang tono

Ng awit ng hanging nagsisintunado

Bangkang de-sagwang papasuba

Lumalaro sa along humahalakhak

Di magawang umabante, puro paatras

Sinasalpok ng alon hanggang mabutas

Tinatahip niya ang mga gapasin

Sa kabukiran ay namiminsala rin

Hindi pa naani mga palay na tanim

Ay gusto na niya itong isaing

Sa lakas ng pagihip mo

Linukot mo ang mga yero

Sa kabahayang sinalanta mo

Isang buntong walisin ang inabutan ko

Sa bagwis ng lawin ikaw ay pahirap

Gusto mong lasagin ang kaniyang pakpak

Kong baguhan ka na mahinang kumawag

Sa kanyang kandungan ang iyong bagsak

Sa mapaglarong buhawi sa ating isipan

Kinukutikot niya ang ating pananaw

Wag kang padadala sa agos ng kasamaan

At baka ilipad ka rin sa kawalan

Katulad mo matalik  kong kaibigan

Ang pagsalungat sa hangin ay may kahirapan

Wag kang padadaig kung tama ka naman

Sagupain mo lang, sundin ang kalooban

Baling-Uway

Baging kang nakikita sa kadawagan

Dahon na pahaba luntiang pagmasdan

Minsan santaon nakikita sa bayan suot ng penitensya

Nakapulupot sa katawan o kaya nama’y binabahag

Napupuno ng dugo sa bulyos pagwasiwas

Hinahaplit likod na sa labaha ay winindang

Makni daw ang hapdi lalo nat nabubugahan

Ng tubig na minumog sa bibig ni pinsan

Mga bata at ako’y takot lumapit

Sabi nila’y wag daw kaming papatilamsik

Sa dugong dahil sa bulyos ay pinaturumpit

Sala daw ng penitensya ang sa amin ay kakapit

Nagtitika daw kaya nagpenitensya

Panatang taun-taon dapat ay gawin nya

Meron namang iba nagbibigay saya

Pagkatapos ng misa may kasuntukan na

Alimbuwasang dito alimbuwasang doon

di namin alam kung saan susulong

baka mahagip ng lokong penitensya

at sa aming nanonood malipat ang dugo nya.

di mo maaabot ang araw, kahit pilit mong inaagwad

mabangong bulaklak sa gabing tahimik

kariktan sa iyo ay nakaukyabit

aking likuran pilit mong tinutusok,

mga tinik mo’y ibinabaon sa panangga kong bulak.

minsan, sa isang putikan ako’y nabalaho

sa matalim na tuod, ako’y nabunggo

ngiting maasim ang iyong tugon; sa harapan ay maamo

baboy damo ka palang kung sumalakay ay patago.

haplos at hagod mo’y sing-gaspang ng panghilod;

sa tilamsik ng iyong mga kataga

mababasa na ang kabuuan ng iyong aklat

kahit di na buklatin ang pamagat.

kalooban mo’y  durog na paminta sa aking tao-tao,

sa gitna ng  dilim,  aninag  mo'y kumikislap

sa iyong pagdating, rangya at ganda mo’y nagniningning

sa kapwa naman ay  pisak ang iyong turing.

isa kang tulisan sa gubat,

bunga at bulaklak ay namumukadkad

sumsayaw kasabay ng lawiswis ng sapa

subalit di makalangoy sa gitna ng dagat.

pumapataw –lumulubog, sumisinghap-singhap

nakahambalang, sa hagibis ng alon ay sumasampiyad,

paanod-anod,  sa gitna ng daloy ay uungap-ungap

hindi maabot ang araw, kahit pilit na inaagwad.

Kwarenta na si Manong

(Tula kay ka Lando)

Naririnig ko madalas nilang sinasabi

Na edad kuwarenta ang umpisa ng buhay ng lalaki

Sa inuman sa kanto pati sa mga barbero

Lagi itong sinasambit ng mga katoto

Sa paglipas ng panahon akin ngang napatunayan

Sa pagdating ng kuwarenta ng mga kalalakihan

Maraming pagbabagong pisikal, emosyonal  at espiritwal

Sa una di matanggap ngunit yun ang katotohanan

Andyan si ka Lando na magpapatunay

Na ang dating madali ngayon ay may kahirapan

Ang dating natatapos ng ilang minuto lang

Ngayon ay napakatagal at may kasama nang hingal

Ang dating nababasa ngayon ay malabo na ang letra

Lalo pag nag-facebook kailangan na ang salamin sa mata

Ang dating maikli ngayon ay humahaba na

Tulad ng pasensya at pang unawa sa iba

Oh kay sarap tumanda ganito pala talaga

Lagi na sa bahay sa piling ng pamilya

Kumpuni dito kumpuni doon nagiging libangan na

At ayaw nang malayo sa mga apo na kahali-halina

Ngunit isang katotohanan aking napatunayan

Kung bakit ang lalaki sa kuwarenta nag uumpisa ang buhay

Kasi sa edad na ito ang syang nagdidikta

ay ang nasa pagitan ng dalawang tenga

Di tulad noon ang laging sinusunod nya

ay ang sumpong ng nasa pagitan ng hitang dalawa.

Unos

Nagpulasan at umapaw ang mga sumisigaw

Katulad ng pag-aldabis ng kulog sa kalawakan

Sumaklob ng itim, bumalot sa kawalan

Nagbadyang lumuha itong kalangitan.

Humampas ang habagat, kasabay ng pagbagsak

Luha ng karimlan, unti-unting pumatak

Natulirong panahon, nagdabog sa hirap

Binunot ang nakatarak, sabay ang pagkidlat.

Bumaha ng salita gaya ng pagragasa

Bumuhos ang damdamin, at itoy kumawala

Gaya ng pag-apaw ng tubig sa isang timba

Mula sa bubungang butas, sinahod ang luha.

Nabalot ng hiwaga ang lumuluhang gabi

Umawit ang hangin, at pabulong na nagsabi,

Hindi nagagapi ng unos ang mapagpalayang pagsasabi

Ng katotohanang sana ay maisang tabi.

Agam-agam

Pagtungtong ng alas onse

Tibay na sya habang nagpapaswi sa balkonahe

Palihim ang pag-inom ng sioktong, pampagana raw sa pagkain

Pero kapag nakadalawang tagay, nag-iiba na ang diskarte

Napapalitan ng bagsik ang bait

Ng malutong na mura ang pag-aalala

Tumatagos sa dibdib ko

Ang talim ng bawat kataga

Sa umaga pagkagising

Almusal ay nakahain

Kapagdaka’y maghahanda na sa eskwela

Umaapaw ang puso sa ligaya

Subalit pagsapit ng tanghali

Di na naman mapakali

Tanghalian masarap ma'y tila walang silbi

Dadatnan kaya syang may ngiti sa labi?

Takot ang bumabalot

Napapaisip minsan, ako kaya ay iniirog?

Bakit kapag may tama na

Nakakalimutan ang pagsinta?

Paulit-ulit nagtatanong

Sinusupil ang tinig

Baka mapagbintangang busong

Maraming araw ang lumipas

Paglayo’y tinuring na kalayaan

Sa syudad pinilit nakipagsabayan

Salat man sa pag-ibig, akin kayang mapagtagumpayan?

Nagpatianod sa agos ng buhay

Sumabay, kumampay, kumapit, nagpumilit

Dumating ang pagkahapo

Agad sumaisip ang pagsuko

Nang-aakit ang dalampasigan

Nakakatukso ang kapaligiran

May kubong tulugan

May pagkain sa hapag kainan

Mahirap palang  pumalaot

Kapag ang puso’y may hinahanap na sagot

Pag-ibig nga ba ay di nakamtan?
O maaring di lamang napahalagahan?